Nieuws

'Taadscapsuules' met Gents dialect gaan tien jaar de archieven in.

Tijdscapsules 3

In het kader van de Week van het Gents worden vier speciaal gedecoreerde tijdcapsules overhandigd aan vier Gentse archieven. De capsules bevatten Gentse woorden en uitdrukkingen die vandaag gebruikt worden. Ze blijven tien jaar achter slot en grendel.

De vier speciaal gedecoreerde tijdcapsules worden overhandigd aan vier Gentse archieven: Archief Gent, Amsab-ISG, Liberas en de Boekentoren van de UGent. Ze worden door vier verschillende generaties onder handen genomen: de leerlingen van het derde jaar van GO Atheneum Mariakerke, de jongeren van jongerencollectief Ruimtetuig, veertiger Thomas Beyls van Negenduust en tot slot negentiger Michel Bracke, cabaretier en theatermaker. Zo is elke generatie vertegenwoordigd. Enkele voorbeelden: 'den dienen es al lang bij kiekepuut', 'ij es van 'tlamgods geschlegen' en 'wa goame chappen?'.

De tijdcapsules vertrekken nu naar de archieven, waar ze tien jaar achter slot en grendel gaan. Pas daarna kunnen Gentenaars ontdekken of de woorden en uitdrukkingen in de capsules nog steeds gebruikt worden.

Hiermee sluiten we het project ‘Es da uuk Gensch?’ af. Een sluitend antwoord op de vraag of we de specifieke jongerentaal als Gents mogen rekenen, kunnen we vandaag nog steeds niet geven. Jongerentaal verandert bijzonder snel, dat hebben we wel ondervonden. Woorden en uitdrukkingen komen momenteel vooral van populaire TikTok-filmpjes, die aan een razendsnel tempo gedeeld worden en zo een referentiekader vormen dat bijna dagelijks verandert. Het format van de ‘meme’ is nieuw en speelt voortdurend met woorden, uitspraken en beelden. Dat levert steeds nieuwe inspiratie voor taal en gesprek op. Dat proces gaat zo snel dat de betekenis van de nieuwe woordenschat steeds voor interpretatie vatbaar is. Waar vroeger de media zoals kranten, tijdschriften, volkstheater, maar ook tv-series en films ook invloed hadden toch wel een iets tragere verspreiding kenden.

Dat er geen authentiek Gents meer gesproken wordt, dat is onzin. In de LDC’s bijvoorbeeld en in de volkse wijken van Gent klinkt het dialect nog stevig door. De dialectsprekers worden wel ouder en er is een generatie die het Gents niet meer meegekregen hebben met de paplepel. Maar opvallend is dan weer dat sommige oudere Gentse woorden opnieuw opgepikt worden en een nieuw leven krijgen, ze worden gebruikt als gimmick. Een selectie van authentieke Gentse woorden zal zeker op die manier bewaard blijven. De tijd zal uitmaken welke woorden dat zullen zijn. Wij zijn alvast heel benieuwd hoe verstaanbaar de lijsten zullen zijn die in 2035 uit de Taadscapsuule komen!

  • Tijdscapsules 1
  • Tijdscapsules 2
  • Tijdscapsules 4